Պարապմունք 48-51

1․ Հաշվիր արտահայտության արժեքը։

1) 435‧(6000-5978)+35400:(4345-4285)=435×22+35400:60=9570+590=10160
2) 350‧32+(5621-875):7=11200+4746:7=11200+678=11878

2․ Տեղադրելով մաթեմատիկական գործողության նշաններ, ստացի’ր հավասարություն:

222:2=111 

99-9=90

3․  Գյուղատնտեսական աշխատանքների համար հողագործը գնել է բահ, գերանդի, մանգաղ և եղան։ Քանի՞ միավոր գյուղատնտեսական գործիք է գնել հողագործը։

Պատասխան՝ 4 միավոր գործիք

Գումարման տեղափոխական հատկությունը

Պարապմունք 45

1․ Հաշվի՛ր՝ օգտվելով գումարման տեղափոխական հատկությունից։

393+600+7+3000=393+7+600+3000=400+3600=4000

12000+6214+8000=12000+8000+6214=20000+6214=26214

6480+224+500+20=6480+20+500+224=6500+500+224=7224

375+600+25+300=375+25+300+600=400+600+300=1300

796+200+4+450=796+4+200+450=800+200+450=1450

38000+6550+2000=38000+2000+6550=40000+6550=46550

42300+142+2000+700=42300+700+2000+142=43000+2000+142=45142

750+2807+880+250=750+250+2807+880=3807+880=4687

2. Կատարի՛ր գործողությունները։

90կմ+234կմ+210կմ=534կմ

8կմ250մ-3կմ=5կմ 250մ

6կմ420մ+3կմ200մ=9կմ 620մ

6կմ700մ+300մ=7կմ

30կմ+352կմ+170կմ=552կմ

8կմ420մ-210մ=8կմ 210մ

5կմ385մ+7կմ400մ=12կմ 785մ

8կմ200մ+800մ=9կմ

3 Հաշվի՛ր ուղղանկյան պարագիծը, եթե նրա կողմերից մեկը 48մմ  է, իսկ մյուսը 18մմ-ով մեծ է այդ կողմերից։

a=48մմ

b=18մմ-ով մեծ է a-ից

P=?

Լուծում

b=48+18=66մմ

P=2x(a+b)=2x(48+66)=2×114=228մմ

Պատասխան՝ 228մմ

4․ Հաշվի՛ր ուղղանկյան պարագիծը, եթե նրա կողմերից մեկը 48մմ է, իսկ մյուսը 3 անգամ մեծ է այդ կողմերից։

a=48մմ

b=3-անգամ մեծ է a-ից

P=?

Լուծում

b=48×3=144մմ

P=2x(a+b)=2x(144+48)=192×2=384մմ

Պատասխան՝ 384մմ

5․ Եթե Աննայի մտապահած թվից հանենք 20, իսկ Սոնայի մտապահած թվին գումարենք 40, կստանանք հավասար թվեր։ Որքանո՞վ է Աննայի մտապահած թիվը մեծ Սոնայի մտապահած թվից։

40-20=20

Պատասխան՝ 20

6 Եթե Գոհարի մտապահած թիվը մեծացնենք 120-ով, իսկ Լուսինեի մտապահած թիվը փոքրացնենք  100-ով, ապա կստանանք հավասար թվեր։ Որքա՞ն է Լուսինեի ու Գոհարի մտապահած թվերի տարբերությունը։

120-100=20

Պատասխան՝ 20

Խնդիրներ տարիքների վերաբերյալ

Պարապմունք 44

1 Տաթևիկը 17 տարեկան է, իսկ նրա եղբայրը՝ Հայկը, 3 տարով ավելի փոքր է Տաթևիկից: Քանի՞ տարեկան է Հայկը:

Լուծում

17-3=14

Պատասխան՝ 14տարեկան

2. Աշոտի մայրիկը 30 տարեկան է, իսկ Աշոտը նրանից փոքր է 20 տարով։ 6 տարի հետո մայրիկը Աշոտից քանի՞ տարով մեծ կլինի:

Լուծում

30-20=10

Պատասխան՝ 20տարով

3. Անին 5 տարեկան է, իսկ հայրիկը նրանից մեծ է 7 անգամ: 5 տարի հետո հայրիկը Անիից քանի՞ անգամ մեծ կլինի:

Լուծում

5×7=35

35+5=40

5+5=10

40:10=4

Պատասխան՝ 4անգամ մեծ

4. Կարինեի պապիկը 60 տարեկան է։ Կարինեն իր պապիկից փոքր է 6 անգամ։ 7 տարի հետո Կարինեն քանի՞ տարով փոքր կլինի իր պապիկից։

Լուծում

60:6=10

60+7=67

10+7=17

67-17=50

Պատասխան՝ 50տարով

Օրինաչափություններ

Պարապմունք 36

1 Ըստ օրինաչափության՝ գտի՛ր տրված հաջորդականության հերթական անդամը։

1, 4, 7, 10, 13, 16, 19

244, 246, 248, 250

1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, 34, 55

1, 4, 9, 14, 17, 22, 27

3, 6, 12, 24, 48, 96, 192, 384

78, 71, 64, 57, 50, 43

147, 136, 125, 114, 103, 92

2 Կռահի՛ր օրինաչափությունը և պարզի՛ր, թե որ թիվը պետք է լինի դատարկ վանդակում։

125616
176121
2510226
4211943
14361265
11452218
643111421
515123269

3․ Ի՞նչ թիվ պետք է գրել բաց թողնված տեղում։

24

4․ Ի՞նչ թիվ պետք է գրել բաց թողնված տեղում։

18

Տեքստային խնդիրներ

Պարապմունք 41

1․ Անահիտը 5 տուփ կարագ գնելու համար վճարեց 3500դրամ։ Սոնան այդ նույն կարագից 3 տուփ գնելու համար որքքա՞ն գումար պետք է վճարի։

Լուծում

3500:5=700

700×3=2100

Պատասխան՝ 2100 դրամ

2․Ավտոմեքենան երկու օրում անցավ 650կմ ճանապարհ։ Առաջին օրը նա անցավ 70կմ-ով ավելի, քան երկրորդ օրը։ Որքա՞ն ճանապարհ անցավ ավտոմեքենան առաջին օրը։

Լուծում

650-70=580

580:2=290

290+70=360

Պատասխան՝ 360կմ

3․ Սոնան 20 տետրի համար վճարեց 280 դրամ ավելի, քան Անին՝ 16 տետրի համար։ Աննան 7 տետրի համար որքա՞ն գումար պետք է վճարի։

Լուծում

20-16=4

 280:4=70

70×7=490

Պատասխան՝ 490դրամ

4․ Էլեկտրալարի 60մ երկարությամբ փաթեթն արժե 7200դրամ։ Որքա՞ն պետք է վճարել՝ այդ լարից 25մ գնելու համար։

Լուծում

7200:60=120

120×25=3000

Պատասխան՝ 3000դրամ

5․Երկու թվերի գումարը 1240 է, իսկ տարբերությունը՝ 120։ Որո՞նք են այդ թվերը։

Լուծում

1240-120=1120

Պատասխան՝ 1120,120

6. Երկու պարկում միասին կար 124կգ շաքարավազ։ Երբ առաջին պարկից 4կգ լցրին երկրորդի մեջ, պարկերում շաքարավազի քանակները հավասարվեցին։ Քանի՞ կիլոգրամ շաքարավազ կար յուրաքանչյուր պարկում։

Լուծում

124+4=128

128:2=64

Պատասխան՝ 64կգ

7. Դերձակն ունի 21մ գործվածք։ Դրանից նա օրական պետք է  կտրի 3մ։ Ո՞րերորդ օրը նա կկտրի վերջին կտորը։

Լուծում

21:3=7

Պատասխան՝ 7-րորդ օրը

Տարբեր կարգի գործողություններ պարունակող արտահայտություններ

Պարապմունք 40

Դասարանական և տնային առաջադրանքներ

Հաշվի՛ր արտահայտության արժեքը

32406-2235:5=31959

 22355      32406       
20  447     447       
  23        31959       
 20                    
   35                   
  35                   
   0                   
                        
                        
                        
                        
                        
                        
                        
                        
                        
                        

30184-7025:5+9683=19096

 70255      9683       
5   1405   +1405       
 20        11088       
20                     
  025                   
  25                   
   0                   
                        
      30184             
     11088             
      19096             
                        
                        
                        
                        
                        
                        

42588:7-2056+960:3=5174

1)425887     2)205        
42  6084  x  6        
  058       1230        
  56                   
    28  3)9603           
   28  9  320         
     0   06             
         6             
4)6084     0    5)4854    
1230          + 320    
 4854           5174    
                        
                        
                        
                        

2539+2747=4457

                        
 1)274   2)2539           
 x  7   +1918           
 1918    4457           
                        
                        
                        
                        
                        
                        
                        
                        
                        
                        
                        
                        
                        

25300-7000:8+3494=28019

 1)70008    2)25300      
 64  875     875      
  60        24525      
  56                   
   40   3)24525         
   40   +3494         
    0    28019         
                        
                        
                        
                        
                        
                        
                        
                        

40787-204:6+777:3=28421     

 1)4078    2)2046         
 x   7    18 34        
 28196      24          
           24          
             0          
 3)7773                  
 6  259   4)28196       
 17          34       
 15       28162       
   27                   
  27                   
   0   5)28162          
        +  259          
         28421          
                        
                        
                        

Միևնույն կարգի գործողություններ պարունակող արտահայտություններ

Պարապմունք 37

Դասարանական և տնային առաջադրանքներ

Գումարումն ու հանումը միևնույն կարգի գործողություններ են։

Բազմապատկումն ու  բաժանումը նույնպես միևնույն կարգի գործողություններ են։

Բազմապատկումն ու բաժանումը ավելի բարձր կարգի գործողություններ են համարվում, քան գումարումն ու հանումը։

Միևնույն կարգի գործողությունների կատարման կարգը․

Հաշվի՛ր

2184-725+96542-7205=90796

                     
1) 2184    2)98001   
    725       7205   
   1459      90796   
                     
                     
   3)+96542           
      1459           
     98001           
                     

1000:48×200=

                     
 1)         2) x200  
                 8  
             1600  
                     
                    
                     
     3) 10004        
         8  25       
        20          
                     
                     
                     

2154:2030=1290

                        
                        
                        
                        
                        
                        
                        
                        
                        
                        
                        
                        
                        
                        
                        

8592-657+124567-7025=125477

                        
                        
                        
                        
                        
                        
                        
                        
                        
                        
                        
                        
                        
                        
                        
                        
                        

5100:640:200=34200

                        
                        
                        
                        
                        
                        
                        
                        
                        
                        
                        
                        
                        
                        
                        

33600:60:7022=176

                        
                        
                        
                        
                        
                        
                        
                        
                        
                        
                        
                        
                        
                        
                        

Ուղղանկյուն։ Ուղղանկյան պարագծի և մակերեսի հաշվումը

Պարապմունք 34

Դասարանական առաջադրանքներ

1 Ուղղանկյան կողմերից մեկը 3 սմ է, մյուսը` 7սմ: Գտիր ուղղանկյան պարագիծը և մակեեսը։

a=3սմ

b=7սմ

P=?

S=?

Լուծում

P=2x(a+b)=2x(3+7)=20սմ

S=axb=3×7=21սմ2

Պատասխան՝ 20սմ, 21սմ2

2Ուղղանկյան կողմերից մեկը 5 սմ է, մյուսը` 9սմ: Գտիր ուղղանկյան պարագիծը և մակեեսը։

a=5սմ

b=9սմ

P=?

S=?

Լուծում

P=2x(a+b)=2x(5+9)=28սմ

S=axb=5×9=45սմ2

Պատասխան՝ 28սմ, 45սմ2

3 Ուղղանկյան կողմերից մեկը 25 սմ է, մյուսը` 18սմ: Գտիր ուղղանկյան պարագիծը և մակեեսը։

a=25սմ

b=18սմ

P=?

S=?

Լուծում

P=2x(a+b)=2x(25+18)=86սմ

S=axb=25×18=450սմ2

Պատասխան՝ 86սմ, 450սմ2

4Հաշվիր ուղղանկյան պարագիծը, եթե հայտնի է, որ նրա մակերեսը 3600 սմ2  է, իսկ կողմերից մեկը՝ 40սմ։

S=3600սմ2

a=40սմ

P=?

Լուծում

b=S:a=3600:40=90սմ

P=2x(a+b)=2x(40+90)=260սմ

Պատասխան՝ 260սմ

5. Ուղղանկյան լայնությունը 23 մ է, իսկ երկարությունը լայնությունից մեծ է 7 մ-ով։ Որքա՞ն է ուղղանկյան մակերեսը։

a=23մ

b- 7մ-ով մեծ a-ից

S=?

Լուծում

b=23+7=30մ

S=axb=23×30=690մ2

Պատասխան՝ 690մ2

6.Հաշվիր ուղղանկյան պարագիծը, եթե հայտնի է, որ նրա լայնության և երկարության գումարը 16 սմ է։

a+b=16սմ

P=?

Լուծում

P=2x(a+b)=2×16=32սմ

Պատասխան՝ 32սմ

7. Քառակուսու կողմը 4 մ է։ 3 այդպիսի քառակուսիների կպցնելով իրար ստացվել է ուղղանկյուն։ Գտեք այդ ուղղանկյան մակերեսը։

a=4մ

b=?

S=?

Լուծում

b=4×3=12

S=axb=4×12=48մ2

Պատասխան՝ 48մ2

8 Երբ ուղղանկյան լայնությունը մեծացրեցին 5 սմ-ով, իսկ երկարությունը՝ 10 սմ-ով, ապա ստացված ուղղանկյան պարագիծը հավասարվեց 80 սմ-ի։ Որքա՞ն էր ուղղանկյան պարագիծը։

a-մեծ․5-ով

b-մեծ․10-ով

P=80սմ

Հին P=?

Լուծում

2x(5+10)=30սմ

80-30=50սմ

Պատասխան՝ 50սմ

Տնային առաջադրանք

1 Ուղղանկյան կողմերից մեկը 2սմ է, մյուսը` 6սմ: Գտիր ուղղանկյան պարագիծը:

P=?

a=2սմ

b=6սմ

Լուծում

P=2x(a+b)=2x(2+6)=16սմ

Պատասխան՝ 16սմ

2Հաշվիր ուղղանկյան պարագիծը, եթե հայտնի է, որ նրա մակերեսը 2400 սմ2  է, իսկ կողմերից մեկը՝ 30սմ։

a=30սմ

S=2400սմ2

b=?

P=?

Լուծում

b=2400:30=80սմ

P=2x(a+b)=2x(30+80)=220սմ

Պատասխան՝ 220սմ

3․ Ուղղանկյան լայնությունը 14 մ է, իսկ երկարությունը լայնությունից մեծ է 5 մ-ով։ Որքա՞ն է ուղղանկյան մակերեսը։

a=14մ

b-5մ-ով մեծ a-ից

S=?

Լուծում

b=14+5=19մ

S=axb=14×19=266մ2

Պատասխան՝ 266մ2

4. Հաշվիր ուղղանկյան պարագիծը, եթե հայտնի է, որ նրա լայնության և երկարության գումարը 36 սմ է։

a+b=36սմ

P=?

Լուծում

P=2x(a+b)=2×36=72սմ

Պատասխան՝ 72սմ

Քառակուսի։ Քառակուսու պարագծի և մակերեսի հաշվումը

Պարապմունք 33

Դասարանական առաջադրանքներ

1․ Հաշվի՛ր 12սմ կողմով քառակուսու պարագիծը։

4×12=48սմ

2․ Հաշվի՛ր 3դմ կողմով քառակուսու մակերեսը։

3×3=9դմ2

3․ Քառակուսու երեք կողմերի գումարը 36սմ է։ Որքա՞ն է այդ քառակուսու մակերեսը։

36:3=12սմ

12×12=144սմ2

4․ Քառակուսու պարագիծը 36 սմ։ Որքա՞ն է այդ քառակուսու մակերեսը։

36:4=9սմ

9×9=81սմ2

5․ Հաշվի՛ր քառակուսու պարագիծը, եթե հայտնի է, որ նրա մակերեսը 25սմ2 է։

25:5=5սմ

5×4=20սմ

6․ Քառակուսու պարագիծը 100դմ է։ Որքա՞ն է այդ քառակուսու մակերեսը։

100:4=25դմ

25×25=625դմ2

Տնային առաջադրանք

1․ Հաշվի՛ր 21սմ կողմով քառակուսու պարագիծը։

21×4=84սմ

2․ Հաշվի՛ր 8դմ կողմով քառակուսու մակերեսը։

8×8=64դմ2

3․Քառակուսու երեք կողմերի գումարը 42սմ է։ Որքա՞ն է այդ քառակուսու մակերեսը։

42:3=14սմ

14×14=196սմ2

4․ Քառակուսու պարագիծը 44 սմ։ Որքա՞ն է այդ քառակուսու մակերեսը։

44:4=11սմ

11×11=121սմ2

5․ Հաշվի՛ր քառակուսու պարագիծը, եթե հայտնի է, որ նրա մակերեսը 49սմ2 է։

49:7=7սմ

4×7=28սմ