Ա. Լինդգեն. Մանչուկն ու Կառլսոնը (հատված)

Ստոկհոլմ քաղաքը սովորական քաղաք է: Այդ քաղաքի շատ սովորական մի շենքում ապրում է սովորական մի ընտանիք; 

Այդ ընտանիքում բոլորը սովորական են՝ հայրիկն էլ է սովորական, մայրիկն էլ: Բոսան, Բետան և Մանչուկն էլ սովորական երեխաներ են: 

Ամբո□ջ շենքում ընդամենը մի անսովոր արարած կա՝ Կառլսոնը, որը ապրում էր տանիքի վրա: 

Գուցե ուրիշ քաղաքներում տանիքի վրա ապրելը սովորական բան է, բայց այստեղ ոչ ոք տանիքի վրա չի ապրում: 

Կառլսոնը փոքրիկ, հաստլիկ, ինքնավստահ մարդուկ է: Նա կարողանում է թ□չել, հենց իր փորի վրայի կոճակը սեղմի, մեջքին գտնվող փոքրիկ շարժիչը կաշխատի, մի քիչ հետո կպտտվի պտուտակը, և Կառլսոնը կթռչի: 

Նա շատ լավ է զգում տանիքի վրա, ամեն երեկո նստում է ու նայում աստղերին. տանիքից աստղերն ավելի լավ են երևում: 

Մարդիկ նույնիսկ չգիտեն, որ տանիքի վրա տնակ կա, չեն էլ կարող տեսնել, որովհետև այն թաքնված է ծխնելույզի ետևում: Ընդհանրապես, մեծերը ուշադրություն կդար□նե՞ն այդքան փոքր տան  վրա:  

Մանչուկին տանը բոլորը սիրում են ու երես տալիս: Բայց այդ օրը, երբ նա ու Կառլսոնը ծանոթացան, այնքան էլ հաջող օր չէր, և Մանչուկ լինելը բոլորովին էլ հրաշալի չէր: Բոլորը նեղացրել էին նրան, իսկ հայրիկը բարկացել էր դպրոցից ուշ գալու համար: 

-Թափառում ես փողոցներում,- ասել էր նա: 

Բայց ախր, հայրիկը չգիտեր, որ ճանապարհին մի փոքրիկ, սիրունիկ շնիկ էր հանդիպել, հոտոտել էր իրեն, շարժել պոչիկը, կարծես ուզում էր ի՛ր շունը դառնալ: Մանչուկը նրան կբերեր, բայց ո՞վ կթողներ տանը շուն պահել: Բացի դրանից,այդ ժամանակ մի մորաքույր էր հայտնվել  և կանչել շանը. 

-Ռիկի՛, Ռիկի՛: 

Փոքրիկը հասկացել էր, որ շունը եր□եք իրենը չի լինի: 

-Ուրեմն ամբողջ կյանքում առանց շան եմ ապրելու,- տխուր ասաց Մաnչուկը:- Ա~յ, մայրիկ, դու հայրիկ ունես, Բեսան և Բետան միշտ միասին են, իսկ ես… ես մենակ եմ, ոչ ոք չունեմ: 

-Սիրելի Մանչուկ, չէ՞ որ բոլորս քոնն ենք, – ասաց մայրիկը: 

-Չգիտեմ..,- հոգոց հանեց Մանչուկը, ու նրան հանկարծ թվաց, թե ինքը մեն-մենակ է աշխարհում ու ոչինչ չունի: 

Ասենք՝ մի սենյակ ունի և գնաց այնտեղ: 

1.      Տեքստի չորս բառերում տառի փոխարեն վանդակ է դրված, դո՛ւրս գրիր այդ բառերը՝ լրացնելով բաց թողած տառերը:
——————թռնել——————— 

——————կդարձնե՞ն———————
—————երբեք———— 

—————ամբողջ——— 

2.      Գրի՛ր տեքստում ընդգծված բառերի հականիշները:
ա/ —— սովորական -անսովոր————— 

բ/———փոքրիկ -մեծ——— 

գ/  ——սիրունիկ -տգեղ——
դ/———տխուր -ուրախ———

 

3.      Տխուր նշանակում է «տրտում,թախծոտ, անուրախ»: Ի՞նչ իմաստով է գործածվել բառը տխուր գրիչ  արտահայտության մեջ: 

———անուրախ———

 

4.      Ձեռք մեկնել դարձվածքը նշանակում է. 

ա/ձեռքը բռնել
 բ/օգնել, օժանդակել 

գ/վնասել 

դ/կաշկանդել

 

5.      Օտար բառերը փոխարինի՛ր հայերեն տարբերակներով 

ա/ավարիա ——վթար—————
բ/աֆիցեր———սպա——————
գ/դիրեկտոր——տնօրեն————
դ/զիբիլ————աղբ———— 

6.      Տեքսից դո՛ւրս գրիր չորս գոյական, որոնք դրված են հոգնակի թվով: 


———աստղեր———
———քաղաքներ———
———փողոցներ———
———մարդիկ——— 

7.      Տեքստից դո՛ւրս գրիր չորս  բայ:
———ապրում է———

———տսնել———                     

———կարողանում է———

———հոտոտել էր———

             

8.      Լրացրու ասացվածքները՝ օգտվելով տրված բառերից: 

ա/ Ավելի լավ է դառը——— ճշմարտությունը ———քան քաղցր սուտը: 

բ/Դու ուրիշին օգնիր, ———Աստված——— էլ քեզ կօգնի: 

գ/Ամեն գործի վերջն է———գովելի———, բարձր ձայն կհանի: 

դ/դատարկ ———տակառ———: 

գովելի, Աստված, ճշմարտությունը, տակառը

 

9.      Այն ի՞նչն է, այն ի՞նչը.
Արևի պես է,
Կլոր երես է,
Սերմը՝ ճնճղուկի
կտուցի պես է:
                                  ———արևածաղիկ——— 

10.   Տեքստից դո՛ւրս գրիր մեկ պարզ ընդարձակ նախադասություն:
— Նա շատ լավ է զգում տանիքի վրա, ամեն երեկո նստում է ու նայում աստղերին. տանիքից աստղերն ավելի լավ են երևում:  ——————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————— 

 

11.   Տեքսից դո՛ւրս գրիր մեկ հարցական նախադասություն:
——— -Սիրելի Մանչուկ, չէ՞ որ բոլորս քոնն ենք, – ասաց մայրիկը:  ————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————— 

 

12.   Նկարագրի՛ր Կառլսոնին:

Կառլսոնը փոքրիկ, հաստլիկ, ինքնավստահ մարդուկ է:

13.   Կուզեի՞ր  լինել Մանչուկի փոխարեն: Ինչո՞ւ:
Ես չեմ ուզի լինել Մանչուկի փոխարեն, որովհետև Մանչուկը իրեն միայնակ էր զգում։
 

14.   Ի՞նչ երազանք ուներ Մանչուկը:
Մանչուկը երազում էր, որ նա շուն ունենար։

 

15.   Ինչպե՞ս կուզեիր, որ ավարտվեր այս պատմությունը:

Ես կուզեի, որ Մանչուկին շուն գնեին։

Մայրենի

Առավոտ

Մի անգամ հայրիկս, մայրիկս, եղբայրս և ես գնացել էինք Հանքավան։ Այնտեղ շատ գեղեցիկ էր բնությունը։ Մենք խաղացինք խոտերի մեջ, ման եկանք անտառում, գետի մեջ տեսանք լողացող գորտերին։ Ես և իմ եղբայրը բարձրացանք սարը։ Մենք խաղացինք, հոգնեցինք և գնացինք քնելու։

Առավոտյան ես արթնացա ծիտիկների ծլվլոցից։ Նրանք նստել էին իմ պատուհանի գոգին և անուշ ձայնով ծլվլում էին։ Ես կանգնած նայում էի ծիտիկներին և հիանում  նրանց անուշ ձայնով։ Չ էի ուզում նրանց մոտենալ, որպեսզի նրանք չթռչեին։

Գեղեցիկ էր առավոտը Հանքավանում։

Մաթեմատիկա

Իրական և կեղծ մետաղադրամներ

Պատմությունը

Հնում  մետաղները   ամենայն ուշադրությամբ կշռվում էին լծակավոր կշեռքի վրա։

Հնում ոսկին, արծաթը կամ մթերքը հաճախ կշռում էին լծակավոր կշեռքով։Լծակավոր կշեռքը կազմված է անշարժ ձողի վրա ամրացված 2 շարժական լծակներից։ Այս կշեռքի հիմնական բաղադրիչը ձողն է։ Ձողի երկու թևերը խաղում են լծակի բազուկի դեր, սրանց ծայրերից կախվում են կշռաթասեր, որոնցից մեկում դրվում է կշռվող իրը կամ նյութը, մյուսում՝ կշռաքարը: Կշռման պրոցեսը համարվում է կայացած է, եթե այդ երկու հակադիր մոմենտները միմյանց հավասարակշռում են: Կշեռքի լծակի թևերը կարող են լինել տարբեր երկարության, եթե կշռաքարը պարունակող թևը երկար է, դա թույլ է տալիս փոքր կշռաքարերով չափել ծանր բեռներ:

Հնում   լծակավոր կշեռքի միջոցով  մետաղադրամների   ավելի  ծանր լինելը պարզում էին   հետևյալ կերպ՝ լծակավոր  կշեռքն  ուներ  2 կշռաթաս։ Կշեռքի յուրաքանչյուր կշռաթասերի մեջ  դնում էին մետաղադրամ։    Կշեռքի այն կշռաթասը, որը ավելի  ներքև էր իջնում, դրա մեջ էլ գտնվում էր  ավելի ծանր մետաղադրամը։

Պարզվում է, որ մետաղադրամների թեթև կամ կեղծ լինելը մենք կարող ենք պարզել լծակավոր կշեռքի միջոցով։ Երկու միատեսակ մետաղադրամներից ավելի թեթևը  կեղծ է։

Օրինակ 1՝   2 միանման մետաղադրամներից մեկը կեղծ է։   Լծակավոր  կշեռքի ամնաքիչը  քանի՞  կշռումով  կարող ենք գտնել կեղծ մետաղադրամը։ Ինչպե՞ս  կարելի է դա պարզել։

Լուծում՝

Քանի որ լծակավոր  կշեռքն  ունի 2 կշռաթաս,  ապա  կշռաթասերից յուրաքանչյուրի մեջ կդնենք 2։2=1 մետաղադրամ։ Քանի որ երկու միատեսակ մետաղադրամներից ավելի թեթևը  կեղծ է, ապա կշեռքի այն կշռաթասը, որը ավելի վեր կբարձրանա, դրա մեջ  էլ կգտնվի կեղծ մետաղադրամը։

Օրինակ՝ 2․      3  միանման մետաղադրամներից մեկը կեղծ է։ Լծակավոր  կշեռքի ամնաքիչը  քանի՞  կշռումով  կարող ենք գտնել կեղծ մետաղադրամը։ Հայտնի է, որ կեղծ մետաղադրամը թեթև է  մնացածներից։

Լուծում՝

Քանի որ լծակավոր  կշեռքն  ունի 2 կշռաթաս,  ապա  2 կշռաթասերից  յուրաքանչյուրի մեջ կդնենք 3։3=1  մետաղադրամ, իսկ մյուսը կպահենք ձեռքում(կամ կդնենք մի կողմ)։ Քանի որ երկու միատեսակ մետաղադրամներից ավելի թեթևը  կեղծ է, ապա կշեռքի այն կշռաթասը, որը ավելի վեր կբարձրանա, դրա մեջ  էլ կգտնվի կեղծ մետաղադրամը։ (Քանի որ լծակի այն կշռաթասը, որի մեջ  ավելի ծանր մետաղ է դրված ավելի ներքև է իջնում)։ Սակայն, եթե կշեռքը գտնվի հավասարակշռության մեջ, ապա կշեքի վրա դրված մետաղադրամները իրական են, ուրեմն  այն մետաղադրամը, որը չենք դրել կշռաթասերից  և ոչ մեկի մեջ, դա էլ կլինի կեղծը։

Լուծեք կեղծ և իրական մետաղադամների վերաբերյալ խնդիրները․

1 4  միանման մետաղադրամներից մեկը կեղծ է։ Ինչպե՞ս կարող ենք լծակավոր  կշեռքի 2 կշռումով  գտնել կեղծ մետաղադրամը։ Հայտնի է, որ կեղծ մետաղադրամը թեթև է  մնացածներից։

Քանի որ լծակավոր  կշեռքն  ունի 2 կշռաթաս,  ապա  2 կշռաթասերից  յուրաքանչյուրի մեջ կդնենք 1 մետաղադրամ։ Եթե երկու մետաղադրամները հավասար են, ապա երկուսն էլ իրական են։ Հետո կշռաթասերի մեջ կդնենք մնացած երկու մետաղադրամները։ Դրանցից թեթևը կլինի կեղծ մետաղադրամը։

Եթե առաջին կշռումից հետո մետաղադրամները հավասար չլինեն, ապա թեթև մետաղադրամը կլինի կեղծը։

2 8  միանման մետաղադրամներից մեկը կեղծ է։ Ինչպե՞ս կարող ենք լծակավոր  կշեռքի 3 կշռումով  գտնել կեղծ մետաղադրամը։ Հայտնի է, որ կեղծ մետաղադրամը թեթև է  մնացածներից։

Առաջին կշռումով կշռաթասերից յուրաքանչյուրի մեջ դնում էնք չորս մետաղադրամ։ Կեղծ մետաղադրամը կլինի թեթև կշռաթասի մեջ։

Երկրորդ կշռումով կշռաթասերից յուրաքանչյուրի մեջ դնում էնք երկու մետաղադրամ։ Կեղծ մետաղադրամը կլինի թեթև կշռաթասի մեջ։

Երրորդ կշռումով կշռաթասերից յուրաքանչյուրի մեջ դնում էնք մեկ մետաղադրամ։ Կեղծ մետաղադրամը կլինի թեթև կշռաթասի մեջ։

3․ 5 միանման մետաղադրամներից մեկը կեղծ է։ Ինչպե՞ս կարող ենք լծակավոր  կշեռքի ամենաշատը 2 կշռումով  գտնել կեղծ մետաղադրամը։ Հայտնի է, որ կեղծ մետաղադրամը թեթև է  մնացածներից։

Առաջին կշռումով կշռաթասերից յուրաքանչյուրի մեջ դնում էնք երկու մետաղադրամ։ Եթե հավասար լինեն ապա կեղծ մետաղադրաը կողքի դրվածն է։ Եթե հավասար չլինեն, ապա կեղծ մետաղադրամը գտնվում է թեթև կշռաթասի մեջ։ Երկրորդ կշռումով կշռաթասերից յուրաքանչյուրի մեջ դնում էնք մեկ մետաղադրամ, թեթև կշռաթասի միջինը կլինի կեղծ մետաղադրամը։

4․ 10 միանման մետաղադրամներից մեկը կեղծ է։ Ինչպե՞ս կարող ենք լծակավոր  կշեռքի ամենաշատը 3 կշռումով  գտնել կեղծ մետաղադրամը։ Հայտնի է, որ կեղծ մետաղադրամը թեթև է  մնացածներից։

Առաջին կշռումով կշռաթասերից յուրաքանչյուրի մեջ դնում էնք հինգ մետաղադրամ։ Կեղծ մետաղադրամը գտնվում է թեթև կշռաթասի մեջ։ Երկրորդ կշռումով կշռաթասերից յուրաքանչյուրի մեջ դնում էնք երկու մետաղադրամ։ Եթե հավասար լինեն ապա կեղծ մետաղադրամը կողքի դրվածն է։ Եթե հավասար չլինեն, ապա կեղծ մետաղադրամը գտնվում է թեթև կշռաթասի մեջ։ Երրորդ կշռումով կշռաթասերից յուրաքանչյուրի մեջ դնում էնք մեկ մետաղադրամ, թեթև կշռաթասի միջինը կլինի կեղծ մետաղադրամը։

5․ 6  միանման մետաղադրամներից մեկը կեղծ է։Ինչպե՞ս կարող ենք լծակավոր  կշեռքի 2 կշռումով  գտնել կեղծ մետաղադրամը։ Հայտնի է, որ կեղծ մետաղադրամը թեթև է  մնացածներից։

Առաջին կշռումով կշռաթասերից յուրաքանչյուրի մեջ դնում էնք երեք մետաղադրամ։ Կեղծ մետաղադրամը գտնվում է թեթև կշռաթասի մեջ։ Երկրորդ կշռումով կշռաթասերից յուրաքանչյուրի մեջ դնում էնք մեկ մետաղադրամ։ Եթե հավասար լինեն ապա կեղծ մետաղադրամը կողքի դրվածն է։ Եթե հավասար չլինեն, ապա կեղծ մետաղադրամը կլինի կողքի դրվածն է։ Եթե հավասար չեն, ուրեմն կեղծ մետաղադրամը թեթև կշռաթասի միջին է։

6․ 7  միանման մետաղադրամներից մեկը կեղծ է։Ինչպե՞ս կարող ենք լծակավոր  կշեռքի ամենաշատը 2 կշռումով  գտնել կեղծ մետաղադրամը։ Հայտնի է, որ կեղծ մետաղադրամը թեթև է  մնացածներից։

Առաջին կշռումով կշռաթասերից յուրաքանչյուրի մեջ դնում էնք երեք մետաղադրամ։ Եթե հավասար են կեղծ մետաղադրամը կողքի դրվածն է, եթե հավասար չեն կեղծը թեթև կշռաթասի մեջ է։ Երկրորդ կշռումով կշռաթասերից յուրաքանչյուրի մեջ դնում էնք մեկ մետաղադրամ։ Եթե հավասար լինեն ապա կեղծ մետաղադրամը կողքի դրվածն է։ Եթե հավասար չլինեն, ապա կեղծ մետաղադրամը կլինի կշռաթասի միջինը։

7․9  միանման մետաղադրամներից մեկը կեղծ է։ Լծակավոր  կշեռքի ամնաքիչը  քանի՞  կշռումով  կարող ենք գտնել կեղծ մետաղադրամը։ Հայտնի է, որ կեղծ մետաղադրամը թեթև է  մնացածներից։

1 կշռումով

8 12  միանման մետաղադրամներից մեկը կեղծ է։ Լծակավոր  կշեռքի ամնաքիչը  քանի՞  կշռումով  կարող ենք գտնել կեղծ մետաղադրամը։ Հայտնի է, որ կեղծ մետաղադրամը թեթև է  մնացածներից։

3 կշռումով

Մաթեմատիկա

Քննարկում ենք՝

Խնդիր 1։  86մ ժապավենը բաժանե՛ք երկու այնպիսի մասերի, որ մեկը մյուսից 16մ-ով ե րկար լինի։

Լուծում

86-16=70

70:2=35

35+16=51

Պատասխան` 35մ, 51մ

Խնդիր 2։  Եթե անհայտ թիվը կրկնապատկենք, ստացվածը 64-ից 8 միավորով մեծ կլինի։ Գտե՛ք անհայտ թիվը։

Լուծում

64+8=72

72:2=36

Պատասխան` 36

Խնդիր 3։  Հեծանվորդն ու հետիոտնը գյուղից քաղաք միաժամանակ շարժվեցին։ 2ժ հետո նրանց միջև հեռավորությունն ինչպիսի՞ն կլինի, եթե հեծանվորդը ժամում 7կմ ավելի էր անցնում, քան հետիոտնը։

Լուծում

7×2=14

Պատասխան` 14կմ

Խնդիր 4։ Մեքենան 3 րոպեում անցնում է 3 կմ։ Որքա՞ն հեռավորություն կանցնի մեքենան 2 ժամ 45 րոպեում։

Լուծում

2ժ 45ր=165ր

165:3=55ր

55×3=165կմ

Պատասխան` 165կմ

Խնդիր 5։ Քառակուսու կողմը 15մ է։ Քառակուսու մի կողմը 9մ-ով փոքրացնենք, մյուսը՝ 12մ-ով։ Գտե՛ք ստացված ուղղանկյան մակերեսը։

Լուծում

15-9=6

15-12=3

6×3=18մ2

Պատասխան` 18մ2

Սիրո միություն

Սիրահարների այգու տարածքում արձանը տեղադրելու որոշումն ընդունել է Երևանի ավագանին[2]։ Արձանի բացման արարողությունը տեղի է ունեցել 2017 թվականի ապրիլի 19-ին։ Բացման արարողությանը ներկա են գտնվել Երևանի քաղաքապետՏարոն Մարգարյանը, արձանի հեղինակները, քաղաքական ու մշակութային գործիչներ, երևանցիներ։ Հեղինակները ստեղծագործությունը նվիրել են Երևանին՝ որպես մայրաքաղաքի հանդեպ անսահման սիրո դրսևորում

Я за здоровое питание

Конечно, здоровое питание очень важно для человеческого организма, особенно для детей, но я люблю фастфуд, потому что они очень вкусные. Хотя стараюсь есть много фруктов. Очень люблю ананас. Ананас содержит очень мало белков и жиров, но много углеводов и сахаров. В нем имеются витамины А, В1, В2, В3, В6, В9, С, Е, РР, макроэлементы (кальций, магний, натрий, калий, фосфор), железо, медь. В соке ананаса содержится растительный фермент бромелайн, повышающий ферментативную активность.