Ուղղանկյուն։ Ուղղանկյան պարագծի և մակերեսի հաշվումը

Պարապմունք 34

Դասարանական առաջադրանքներ

1 Ուղղանկյան կողմերից մեկը 3 սմ է, մյուսը` 7սմ: Գտիր ուղղանկյան պարագիծը և մակեեսը։

a=3սմ

b=7սմ

P=?

S=?

Լուծում

P=2x(a+b)=2x(3+7)=20սմ

S=axb=3×7=21սմ2

Պատասխան՝ 20սմ, 21սմ2

2Ուղղանկյան կողմերից մեկը 5 սմ է, մյուսը` 9սմ: Գտիր ուղղանկյան պարագիծը և մակեեսը։

a=5սմ

b=9սմ

P=?

S=?

Լուծում

P=2x(a+b)=2x(5+9)=28սմ

S=axb=5×9=45սմ2

Պատասխան՝ 28սմ, 45սմ2

3 Ուղղանկյան կողմերից մեկը 25 սմ է, մյուսը` 18սմ: Գտիր ուղղանկյան պարագիծը և մակեեսը։

a=25սմ

b=18սմ

P=?

S=?

Լուծում

P=2x(a+b)=2x(25+18)=86սմ

S=axb=25×18=450սմ2

Պատասխան՝ 86սմ, 450սմ2

4Հաշվիր ուղղանկյան պարագիծը, եթե հայտնի է, որ նրա մակերեսը 3600 սմ2  է, իսկ կողմերից մեկը՝ 40սմ։

S=3600սմ2

a=40սմ

P=?

Լուծում

b=S:a=3600:40=90սմ

P=2x(a+b)=2x(40+90)=260սմ

Պատասխան՝ 260սմ

5. Ուղղանկյան լայնությունը 23 մ է, իսկ երկարությունը լայնությունից մեծ է 7 մ-ով։ Որքա՞ն է ուղղանկյան մակերեսը։

a=23մ

b- 7մ-ով մեծ a-ից

S=?

Լուծում

b=23+7=30մ

S=axb=23×30=690մ2

Պատասխան՝ 690մ2

6.Հաշվիր ուղղանկյան պարագիծը, եթե հայտնի է, որ նրա լայնության և երկարության գումարը 16 սմ է։

a+b=16սմ

P=?

Լուծում

P=2x(a+b)=2×16=32սմ

Պատասխան՝ 32սմ

7. Քառակուսու կողմը 4 մ է։ 3 այդպիսի քառակուսիների կպցնելով իրար ստացվել է ուղղանկյուն։ Գտեք այդ ուղղանկյան մակերեսը։

a=4մ

b=?

S=?

Լուծում

b=4×3=12

S=axb=4×12=48մ2

Պատասխան՝ 48մ2

8 Երբ ուղղանկյան լայնությունը մեծացրեցին 5 սմ-ով, իսկ երկարությունը՝ 10 սմ-ով, ապա ստացված ուղղանկյան պարագիծը հավասարվեց 80 սմ-ի։ Որքա՞ն էր ուղղանկյան պարագիծը։

a-մեծ․5-ով

b-մեծ․10-ով

P=80սմ

Հին P=?

Լուծում

2x(5+10)=30սմ

80-30=50սմ

Պատասխան՝ 50սմ

Տնային առաջադրանք

1 Ուղղանկյան կողմերից մեկը 2սմ է, մյուսը` 6սմ: Գտիր ուղղանկյան պարագիծը:

P=?

a=2սմ

b=6սմ

Լուծում

P=2x(a+b)=2x(2+6)=16սմ

Պատասխան՝ 16սմ

2Հաշվիր ուղղանկյան պարագիծը, եթե հայտնի է, որ նրա մակերեսը 2400 սմ2  է, իսկ կողմերից մեկը՝ 30սմ։

a=30սմ

S=2400սմ2

b=?

P=?

Լուծում

b=2400:30=80սմ

P=2x(a+b)=2x(30+80)=220սմ

Պատասխան՝ 220սմ

3․ Ուղղանկյան լայնությունը 14 մ է, իսկ երկարությունը լայնությունից մեծ է 5 մ-ով։ Որքա՞ն է ուղղանկյան մակերեսը։

a=14մ

b-5մ-ով մեծ a-ից

S=?

Լուծում

b=14+5=19մ

S=axb=14×19=266մ2

Պատասխան՝ 266մ2

4. Հաշվիր ուղղանկյան պարագիծը, եթե հայտնի է, որ նրա լայնության և երկարության գումարը 36 սմ է։

a+b=36սմ

P=?

Լուծում

P=2x(a+b)=2×36=72սմ

Պատասխան՝ 72սմ

Քառակուսի։ Քառակուսու պարագծի և մակերեսի հաշվումը

Պարապմունք 33

Դասարանական առաջադրանքներ

1․ Հաշվի՛ր 12սմ կողմով քառակուսու պարագիծը։

4×12=48սմ

2․ Հաշվի՛ր 3դմ կողմով քառակուսու մակերեսը։

3×3=9դմ2

3․ Քառակուսու երեք կողմերի գումարը 36սմ է։ Որքա՞ն է այդ քառակուսու մակերեսը։

36:3=12սմ

12×12=144սմ2

4․ Քառակուսու պարագիծը 36 սմ։ Որքա՞ն է այդ քառակուսու մակերեսը։

36:4=9սմ

9×9=81սմ2

5․ Հաշվի՛ր քառակուսու պարագիծը, եթե հայտնի է, որ նրա մակերեսը 25սմ2 է։

25:5=5սմ

5×4=20սմ

6․ Քառակուսու պարագիծը 100դմ է։ Որքա՞ն է այդ քառակուսու մակերեսը։

100:4=25դմ

25×25=625դմ2

Տնային առաջադրանք

1․ Հաշվի՛ր 21սմ կողմով քառակուսու պարագիծը։

21×4=84սմ

2․ Հաշվի՛ր 8դմ կողմով քառակուսու մակերեսը։

8×8=64դմ2

3․Քառակուսու երեք կողմերի գումարը 42սմ է։ Որքա՞ն է այդ քառակուսու մակերեսը։

42:3=14սմ

14×14=196սմ2

4․ Քառակուսու պարագիծը 44 սմ։ Որքա՞ն է այդ քառակուսու մակերեսը։

44:4=11սմ

11×11=121սմ2

5․ Հաշվի՛ր քառակուսու պարագիծը, եթե հայտնի է, որ նրա մակերեսը 49սմ2 է։

49:7=7սմ

4×7=28սմ

Բեկյալ, բեկյալ գծի երկարություն

Պարապմունք 32

1 Ինչպիսի բեկյալ է նկարված։

ABC Փակ բեկյալ

2 Տարբերակներից որում է պատկերված ինքնահատվող բեկյալ։

Պատկեր 2

Պատկեր 1․

Պատկեր 2․

Պատկեր 3․

3 Գտնել ABCDE բեկյալի երկարությունը, եթե AB=11սմ, BC=5 սմ, CD=8 սմ, DE=14 սմ:

AB+BC+CD+DE=11+5+8+14=38սմ

4.  Գտնել ABCD բեկյալի երկարությունը՝ արտահայտված սանտիմետրով։ Եթե AB=20դմ, BC=50 դմ, CD =80դմ

AB+BC+CD=20+50+80=150դմ=1500սմ

5.Արփին ճաշի համար աղցան պատրաստեց: Մեկ բաժին աղցանի համար պետք է 3 լոլիկ, 2 վարունգ, 1 պղպեղ: Քանի՞ լոլիկ, վարունգ և պղպեղ օգտագործեց Արփին 8 բաժին աղցան պատրաստելու համար:

 8×3=24

8×2=16

8×1=8

Պատասխան՛ 24 լոլիկ, 16 վարունգ, 8 պղպեղ

6 Տարբեր թվանշաններով գրվող ամենափոքր քառանիշ թվի հարյուրավորների կարգում ի՞նչ թվանշան է գրված:

1234   հարյուրավոր 2

7․ Օգտագործելով թվաբանական գործողության նշանները՝ հինգ մեկերի միջոցով ստացեք 100:

111-11=100

Տնային առաջադրանքներ

1Ինչպիսի բեկյալ է նկարված։

ABCD Բաց բեկյալ է։

2 Գտնել ABCDE բեկյալի երկարությունը, եթե AB=14սմ, BC=4սմ, CD=9 սմ, DE=16սմ:

AB+BC+CD+DE=14+4+9+16=43սմ

3 Գտնել ABCD բեկյալի երկարությունը՝ արտահայտված միլիմետրով։ Եթե AB=5սմ, BC=7սմ, CD =9սմ։

AB+BC+CD=5+7+9=21սմ=210մմ

Самая умная вещь

Жил-был мудрый царь. И было у него три сына.

Однажды царь сказал:

– Дорогие мои сыновья! Видите хранилище? Я мечтал наполнить его самым нужным, что принесло бы счастье моему народу. Кто исполнит мою мечту, станет царём и сядет на трон.

Братья отправились в дорогу. Через три месяца они вернулись.

Старший сын вынул из кармана горсть зерна и сказал:

– Хлебом я заполню это хранилище, дорогой отец! Кто сможет прожить без хлеба? Я не нашёл ничего нужнее, чем хлеб.

Средний сын вынул из кармана горсть земли и сказал:

– Землёю я заполню это хранилище, дорогой отец! Без земли и хлеба нет! Я не нашёл ничего нужнее, чем земля.

Младший сын вынул из кармана свечку, зажёг её и сказал:

– Светом я заполню это хранилище, мудрый отец. Свет самое нужное в мире. Без света земля не даст хлеба. Без света на земле не будет жизни. Свет знания – самая нужная вещь.

– Молодец, мой сын! – обрадовался отец. – Ты должен стать царём, потому что хочешь наполнить своё царство и души людей светом знания. Я отдаю тебе свой трон.

– Да здравствует молодой царь! – радостно воскликнули все.

Словарь:

  • хранилище – պահոց
  • горсть земли – մի բուռ հող
  • воскликнули – բացականչեցին

Ответьте на вопросы:

  1. Сколько сыновей было у мудрого царя?

У мудрого царя было три сына.

  1. Что сказал царь сыновьям?

Царь сказал сыновьям, что мечтал наполнить хранилище самым нужным, что принесло бы счастье его народу. Кто исполнит его мечту, станет царём и сядет на трон.

  1. Чем решил заполнить хранилище старший сын? А средний? А младший?

Старший сын решил заполнить хранилище хлебом.

Средний сын решил заполнить хранилище землёю.

Младший сын решил заполнить хранилище светом.

  1. Кто из сыновей стал царём? Почему?

Стал царём младший сын, потому что он хочел наполнить своё царство и души людей светом знания.

The cultural heritage of Artsakh

Gandzasar Monastery is called the greatest miracle of Armenian architecture. Construction of monastery was started in 1216 and completed in 1238. Over the centuries it embodies the Christian traditions and national wisdom for the people of Artsakh. 

The church’s exterior dimensions are variously given as 11.8 by 17.4 metres or 12.3 by 17.75 metres. The main church, named for John the Baptist, has a rectangular, cruciform plan with two-floored sacristies (chambers) on four corners. In its style, it is similar to the plans of the main churches of GeghardHovhannavank and Harichavank, also built in the 13th century. The church is prominent for its richly decorated 16-sided dome. The bas-reliefs on its exterior depict the Crucifixion of Jesus, Mary with baby Jesus, Adam and Eve, two ktetors (patrons) holding the model of the church, geometrical figures, such as rosettes, head of a bull and an eagle. The bas-reliefs have been compared to the elaborate carvings of Aghtamar.[44][40] Anatoli L. Yakobson called Gandzasar an “encyclopedia” of Armenian architecture, while Bagrat Ulubabyan and M. S. Asatryan described it as a “jewel”. The interior pendentives under the cylindrical dome in the interior are decorated with geometrical ornaments such as stars, circles and squares, plants such as spiral shootspalmettes. Each side of the pendentive has high reliefs depicting head of a sheep, heads of a bull and anthropomorphic figures. According to Yakobson, sheep and bulls were considered holy animals in this period and are used as protectors of the structure.

Ուսումնական աշուն

Սիրելի՛ սովորողներ, սկսվել է աշնանային ուսումնական արձակուրդը: Այն  հնարավորություն կտա ամրապնդել  ձեռք բերված գիտելիքները։

1 Տրված թվերը ներկայացրու՛ կարգային գումարելիների գումարի տեսքով։

  • 1487=1000+400+80+7
  • 6294=6000+200+90+4
  • 138560=100000+30000+8000+500+60

2․ Որքանո՞վ կմեծանա 567 թիվը, եթե նրա գրության ձախից կցագրենք 8 թվանշանը։

8567-567=8000

3․ Համեմատի՛ր

  • 1478 < 6574
  • 586 > 147
  • 2698 = 2698
  • 26853 < 26854
  • 369472 > 359472

4․ Կատարի՛ր գումարումը և ստուգի՛ր հանումով

36124+13211=49335

         Ստուգում՝         
+   36124   49335 
    13211    36124 
    49335    13211 
                   
                   
                   
                   

5 Կատարի՛ր բազմապատկում և ստուգի՛ր բաժանումով:

112  7=784

         Ստուգում՝         
x 112     7847    
    7      7  112  
  784     08      
            7      
           14     
            14     
             0     
                   
                   

6. Կատարի՛ր մնացորդով բաժանումը, ապա ստուգիր ճիշտ ես կատարել այն։

39:7=5 մնացորդ 4

             
 397     Ստուգում՝5×7+4=39 
  355        
  04         
             
             
             
             

7.

5 դեցիմետր 30 սանտիմետրը արտահայտիր սանտիմետրերով:

5դմ 30սմ=80սմ

3 կմ4 մ2դմ-ն արտահայտիր դեցիմետրերով:

3 կմ4մ 2դմ=30042դմ

Քանի՞ ժամ է 4օր 3ժամը։

4օր 3ժ=99ժ

8.  Համեմատի՛ր։ (աստղանիշի փոխարեն տեղադրելով <, >, =)

9000կգ < 9000տ

24տ250գ > 23տ250գ

7ր20վ < 7ր30վ

9.  6 տարի առաջ քույրն ու եղբայրը միասին 8 տարեկան էին։ Քանի՞ տարեկան  կլինեն նրանք միասին 6 տարի հետո։

8+6+6=20+12=32

Պատասխան՝ 32 տարեկան

10.  Գնացքը կայարանից դուրս եկավ ժամը 6․40-ին և տեղ հասավ նույն օրը՝ ժամը 20․15-ին։ Ինչքա՞ն ժամանակ էր գնացքը գտնվում ճանապարհին։

20.15-6.40=13ժ 35ր

Պատասխան՝ 13ժ 35ր